هر روز تندتر از دیروز؛ جدال‌های لفظی سریالی بین مجلس و دولت

هر روز تندتر از دیروز؛ جدال‌های لفظی سریالی بین مجلس و دولت

گفتگونیوز/ گروه سیاسی: مساله دور از ذهنی نبود و نیست؛ جدال لفظی دولت و مجلس؛ جدال‌هایی که هر چه به بهار ۱۴۰۰ نزدیک می‌شویم بیشتر و تندتر می‌شود. قالیباف که بسیاری او را نامزد بالقوه انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ می‌دانند، هرازگاهی کنایه‌های تندی به دولت می‌زند که باعث واکنش‌های تندتر از سوی دولتی‌ها می‌شود؛ مجادله‌هایی که نه جلوی افزایش قیمت‌ها را می‌گیرد و نه بر درآمد مردمی که زیرفشار اقتصادی ناشی از تحریم و کرونا هستند، تاثیر می‌گذارد.

آخرین مورد این تک و پاتک‌ها، هفته گذشته رخ داد؛ جایی که باقر قالیباف پس از دوهفته تعطیلی مجلس، نطق پیش از دستور خود را فرصتی برای حملات تندی به دولتی‌ها یافت و همزمان ۴ نهاد دولتی را هدف حملات خود قرار داد: «تصمیمات ما در حوزۀ مسکن،  بورس، ترخیص کالاهای اساسی از گمرک، سیاست‌های پولی و بانکی، نظام بودجه‌ریزی، اختصاصِ ارز ترجیحی، سوداگری‌ها در بازار ارز، طلا و خودرو، بی تفاوتی نسبت به گرانی‌ها و رها کردن بازار و بی توجهی به تولید ملی، به پاستور و بهارستان و باب‌همایون و میرداماد ارتباط دارد نه به جورجیا و میشیگان و آریزونا. پس به مردم آدرس غلط ندهید. مهم‌ترین ریشه‌ی مشکلات کشور سوء مدیریت، استفاده نکردن از ظرفیت‌های عظیم داخلی ، دست روی دست گذاشتن و ناهماهنگی میان نهادهای سیاستگذار و مجریست».

قالیباف به جای نام بردن از این نهادها به محل استقرار ساختمان‌های آنها اشاره کرد؛‌ پاستوربرای طعنه دولت و رییس‌جمهوری، میرداماد برای طعنه به بانک مرکزی، باب‌همایون برای طعنه به وزارت اقتصاد و بهارستان برای طعنه به سازمان برنامه و بودجه.

این نهادها که خود را در معرض حملات قالیباف دیدند، با خطاب قرار دادن مستقیم رییس مجلس به او پاسخ دادند؛ البته به غیر از رییس‌جمهوری و معاون اولش.

پاتک دولتی‌ها به تک قالیباف

عبدالناصر همتی رییس کل بانک مرکزی در پاسخ به قالیباف به او یادآوری کرد که چندین بار مشکلات و محدودیت‌هایی که کشور بابت تحریم‌ها با آنها روبروست را شخصا برای رییس مجلس توضیح داده است: «حضرتعالی به خوبی درجریان مسائل و مشکلات کشور هستید و چند بار نیز شخصاً جناب‌عالی را در جریان مشکلات قرار داده و شرایط را درجلسات مختلف مجلس خدمت‌تان تشریح کرده‌ام». او در ادامه به طعنه‌ای هم به قالیباف زد:‌ «من وارد كردن بانك مركزی را به مباحث سیاسی و حاشيه‌ای توصيه نمی‌كنم و آن را به  صلاح كشور نمی‌دانم…انتظار دارم جنابعالی که در جریان همه امور قرار دارید، برای کمک به رویکرد بانک مرکزی در مقابله با این فشارهای اقتصادی، با سیاست‌های ضدتورمی و تلاش‌ برای رونق تولید داخلی، همراه و همگام شوید». او در پایان پاسخش هم وعده داد که «انشاالله در فرصت مناسب مردم عزیز را درجریان مسائلی که بر بانک مرکزی گذشته، قرار خواهم داد».

فرهاد دژپسند وزیر اقتصاد هم در پاسخی مفصل به قالیباف یادآوری کرد که تحریم‌کنندگان هم حتی به تاب‌آوری اقتصادی ایران برابر شرایط سخت تحریمی اعتراف کرده‌اند و در پایان با لحنی ملایم‌تر از بقیه خواستارتعامل همه دستگاه‌ها شد: «بهبود محسوس شرایط حاکم بر اقتصاد ایران، در گرو حصول به درک مشترک، ارتقاء تعامل و همکاری تمامی ارکان حاکمیت در راستای بهره‌گیری حداکثری از توانمندی‌های کشور، امید بخشی و پرهیز از دلسرد نمودن مردم از ادامه مسیر، بهره‌گیری هوشمندانه از فرصت‌های موجود در فضای بین‌المللی در راستای حداکثر نمودن منافع ملی و بهبود شرایط اقتصاد کشور و معیشت آحاد جامعه می‌باشد».

نوبخت رییس سازمان برنامه و بودجه هم از جمله دولتی‌هایی بود که برای قالیباف شفاف‌سازی کرد. نوبخت اقدامات این سازمان و کمبودهای بودجه‌ای را که به سبب تحریم‌ها به وجود آمده را به رییس مجلس یادآوری کرد و گفت:‌ «امروز مردم ایران به جای اعانه و یارانه از مدیران خود رفع تحریم و برداشتن زانوی زور از گلوی اقتصاد ایران را با حفظ عزت‌ملی طلب می‌کنند. مردم ما هنوز به خاطر دارند که با رفع تحریم می‌شود سال‌ها شاهد تثبیت نرخ ارز، تورم یک رقمی و رشد دو رقمی بود». طعنه نوبخت به قالیباف آنجا بود که گفت مردم اعانه و یارانه نمی‌خواهند؛ اشاره او به طرح کمک معیشت یا همان طرح تأمین کالاهای اساسی است که توسط مجلسی‌ها با تبلیغات رسانه‌ای وسیعی تصویب کردند؛ دولت معتقد است که این طرح در وضعیتی که کشور قرار دارد منطقی نیست؛ شورای نگهبان هم ابتدا این طرح را به دلیل پیش‌بینی نشدن منابع مالی آن رد کرد ولی پس یکی دو روز شورای نگهبان هم با مجلس هم‌نظر شد و این طرح را تایید کرد. اما در همین شرایط وقتی روحانی در ستاد ملی کرونا اعلام کرد که برای حمایت از آسیب‌دیدگان اقتصادی کرونا به حدود یک‌سوم جامعه در ۴ ماه پیش‌رو، نفری ۱۰۰ هزار تومان کمک حمایتی و معیشتی دریافت می‌کنند توپخانه مجلسی‌ها شروع به کار کرد. آنها که چهارشنبه جلسه علنی داشتند دقایقی پس از اعلام این خبر توسط رییس‌جمهوری که در هیات دولت اعلام شد، عملیات رسانه‌ای علیه دولت را با محوریت رسانه‌های زنجیره‌ای حامی قالیباف آغاز کردند؛ حرف مجلسی‌ها این بود که چطور وقتی ما طرح می‌دهیم دولت می‌گوید پول ندارد ولی خودش تصویب می‌کند که نفری ۱۰۰هزار تومان به یک‌سوم جامعه بدهند. اما مجلسی این نکته را نادیده گرفتند که این طرح قرار است در ستاد ملی کرونا بررسی و تصویب شود؛ ستادی که مصوبات آن حکم مصوبات شورای‌عالی امنیت ملی را دارد.

کمترین آشنایی با اقتصاد ندارد

اسحاق جهانگیری معاون اول رییس‌جمهوری هم وارد گود شد و انتقادهای تند و تیزی به قالیباف کرد؛ البته بدون آوردن نام. قالیباف که از روش دولت در اصلاح ساختار بودجه ۱۴۰۰ انتقاد کرده بود، با واکنش معاون اول روحانی روبرو شد؛ جهانگیری بدون اشاره به شخص خاصی یادآوری کرد که «زبان مدیران دولت برای پاسخگویی زبان الکن نیست» و در عین حال گفت که «ما شرایط کشور و مردم را در موضع‌گیری‌های خود لحاظ می‌کنیم و می‌دانیم که مردم در شرایط سخت کنونی از مسئولان خود انتظار دارند که به فکر زندگی و معیشت آنان باشند نه اینکه سرگرم دعوا و مجادله با یکدیگر شوند چرا که این مسئله گره‌ای از زندگی آنان باز نمی‌کند».

قالیباف برای تامین مالی طرح تأمین کالاهای اساسی (یارانه ۶۰ و ۱۲۰ هزار تومانی) گفته بود «باید منابع جدیدی را به دولت جهت اجرا اعلام کنیم که به نظر مجلس موضوع تراکنش‌ها و نیز گمرک از منابعی است که می‌توان به عنوان درآمدهای جدید دولت برای اجرا این طرح پیشنهاد داد».

جهانگیری هم در واکنش به این سخنان به تندی به قالیباف تاخت و بدون نام آوردن از او گفت که «برخی می‌گویند منابع گمرکی را افزایش بدهیم،‌ کسی که این حرف را می‌زند نشان می‌دهد که کمترین آشنایی با اقتصاد ندارد زیرا این دست محاسبه‌ها موجب افزایش قیمت همه کالاها در کشور می‌شود».

معاون اول رییس‌جمهوری در ادامه طعنه تندتری به قالیباف زد: «تجربه من به عنوان فردی که هم در دولت و هم در مجلس فعالیت کرده‌ام می‌گوید؛ بودجه چوب ادب سیاستمداران به‌ویژه سیاستمدارانی است که تنها شعار می‌دهند. منابع و مصارف در بودجه کشور موضوعی واقعی است و باید با آن منطقی برخورد کرد. نمی‌توان ذهنی و خیالی منابع کشور را افزایش دهیم. متاسفانه برخی مسائلی که در حال حاضر عنوان می‌شود با ۱۰ برابر بودجه کنونی نیز نمی‌توان به آن حرف‌ها جامه عمل پوشاند».

اصلا شما می‌دانید مدیریت چیست؟

اما روز چهارشنبه در جلسه هیات دولت رییس‌جمهوری خود وارد میدان شد و به قول معروف از خجالت قالیباف در آمد؛ البته طبق معمول بدون آوردن نام: «به جای اینکه بگویند آمریکا جنایت کرده می‌گویند دولت در مدیریت خود چه کار کرده، اصلا شما می‌دانید مدیریت چیست که این حرفها را می‌زنید؟».

روحانی در صحبت‌هایش انگار می‌خواست به عده‌ای این پالس را بدهد که استراتژی آنها را می‌داند. از نقشه آنها خبر دارد: «تحریم رفع خواهد شد امروز یا فردا یا هر وقت دیگر، همه دنبال این هستند که قهرمان رفع تحریم چه کسی باشد همان‌هایی که شما فحش می‌دهید و انتقاد می‌کنید، شما قهرمان هستید ما که دنبال قهرمان‌سازی نیستیم…دنبال چه می‌گردید؟ این آقا قهرمان نشود آن آقا قهرمان نشود، نگذارید این دولت قهرمان شود دولت بعدی قهرمان شود، اصلا دولت قهرمان نمی‌شود، رئیس‌جمهور قهرمان نمی‌شود، قهرمان ملت ایران است ما در این سه سال که مقاومت کردیم چه کسی قهرمان مقاومت بود؟».

رییس‌جمهوری باز هم از سیاسی‌کاران درخواست کرد که تسویه حساب‌های سیاسی‌شان را بگذارند برای زمان انتخابات ۱۴۰۰. او باز دیگر برای همکاری با قوای دیگر دست دوستی دراز کرد و گفت: «ما از روز اول گفتیم دست دوستی به سمت همه قوا و همه ارکان کشور دراز می‌کنیم. این دست ما همچنان برای دوستی به جلو است، باز هم همین را می‌گوییم، باز هم دنبال این هستیم که دست دوستی به همه بدهیم. ما دنبال تسویه حساب، الان زمان تسویه حساب نمی‌دانیم الان را زمان ایجاد حاشیه نمی‌دانیم».

انتقادات یا تبلیغات؟

از زمانی که قالیباف با مشارکت ۲۵ درصدی تهرانی‌ها در انتخابات مجلس در راس قوه مقننه قرار گرفت بسیاری این مجادله‌ها را پیش‌بینی می‌کردند اما وقتی آقاتهرانی دبیرکل جبهه پایداری روایتی درباره قالیباف گفت انتقادات قالیباف از دولت در افکار عمومی به انتخابات ریاست جمهوری آینده گره می‌خورد. آقاتهرانی روایتی به این مضمون گفته بود که «به قالیباف که گفتیم شرط حضور در جلسات وفاق نامزدنشدن در انتخابات ریاست جمهوری است، دیگر در آن حاضر نشد».

بر همین اساس بسیاری بر این عقیده‌اند که تاختن‌های قالیباف پیش درآمدی بر تبلیغات انتخاباتی ۱۴۰۰ است؛ همان نکته‌ای روحانی در مدت اخیر به طعنه و کنایه در سخنانش می‌گوید. از سوی دیگر رسانه‌های زنجیره‌ای حامی قالیباف هم در تبلیغات وی کم نمی‌گذارند و صداوسیما هم از سفرهای قالیباف که تحت عنوان سفرهای نظارتی انجام می‌شود، اقدام به پخش مستند و انعکاس گسترده خبرهای مربوط به او می‌کند.

به هر حال هنوز ۶ ماه تا انتخابات ۱۴۰۰ زمان باقی مانده و ۵ ماه هم از عمر مجلس یازدهم گذشته است؛ مجلس یازدهم بر خلاف وعده‌ها و تبلیغات گسترده‌ای که برایش انجام شد، تا کنون هیچ قدم مثبتی برای معیشت مردم برنداشته و با برخی طرح‌های هیجانی و به اصطلاح پوپولیستی سعی در جلب توجه مردم دارد؛ مانند همین طرح تأمین کالاهای اساسی یا همان طرح کمک به معیشت؛ در حالی که دولت از فقدان درآمدهای پیش‌بینی شده رنج می‌برد، مجلس با گذاشتن یک باراضافی سنگین مالی بر دوش دولت می‌خواهد لااقل در افکار عمومی نشان دهد که کاری برای معیشت کرده است؛ مجلسی‌ها ابتدا این طرح را با تبلیغات زیاد مطرح کردند و انتظاراتی در جامعه به وجود آوردند؛ کما اینکه بنا بر گزارش خبرگزاری مجلس(خانه‌ملت) سید محمدرضا میرتاج‌الدینی نایب رییس کمیسیون بودجه گفته که «نسبت به این طرح در جامعه یک انتظاری بوجود آمده و این سازمان(برنامه و بودجه) باید برای رفع و اصلاح ایرادات در مشارکت با کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات کمک‌های لازم را انجام دهد». به عبارت دیگر، مجلس با این طرح انتظاراتی در جامعه ایجاد کرده و حالا می‌گوید برای برآورده شدن این انتظارات باید این طرح اجرا شود؛ طرحی که به محلی برای مجادله دولت و مجلس تبدیل شده و این مجادله‌ها تاثیری بر کاهش قیمت‌ مایحتاج روزانه مردم ندارد.